Najstarszy dowód na użycie halucynogenów w peruwiańskich Andach

9 maja 2025, 10:29

Na długo zanim pojawiło się imperium Inków, na terenie dzisiejszego Peru istniała kultura Chavín. Jej przedstawiciele tworzyli wielkie kamienne budowle, znali metalurgię, udomowili lamy. Żyli w hierarchicznym społeczeństwie rolniczym, na czele którego stała niewielka elita. Teraz, dzięki pracy archeologów z Peru, Chile, Argentyny i USA dowiedzieliśmy się, że jednym z atrybutów władzy w kulturze Chavín był dostęp do środków halucynogennych. Uczeni znaleźli bowiem najstarsze bezpośrednie dowody używania halucynogenów w peruwiańskich Andach.



Nawóz

Chemiczne nawozy szkodliwe dla zwierząt

28 sierpnia 2010, 08:33

Nawozy sztuczne, zawierające głównie związki azotu, zamieniane są w szkodliwy dla zwierząt wodnych tlenek azotu i to w stężeniach dużo mniejszych, niż dotąd uważane za bezpieczne - dowodzą wyniki badań amerykańskich toksykologów.


Bogate w białko śniadanie ograniczy poposiłkowe skoki glukozy

30 kwietnia 2015, 10:27

Osoby z cukrzycą typu 2. mają problem z regulacją poziomu cukru, zwłaszcza po posiłkach. Naukowcy z Uniwersytetu Missouri wykazali, że zjadając więcej białka na śniadanie, diabetycy mogą ograniczyć skoki glikemii zarówno po śniadaniu, jak i lunchu.


Test z krwi określa rodzaj nowotworu mózgu. Ważne osiągnięcie kanadyjskich uczonych

26 czerwca 2020, 10:01

Obecnie wstępną diagnozę nowotworów mózgu wykonuje się na podstawie badań obrazowych, jednak diagnoza szczegółowa, określająca np. konkretny rodzaj nowotworu, wymaga wykonania biopsji. Możliwość nieinwazyjnego zdiagnozowania nowotworu, oznaczałaby olbrzymi postęp w walce z nowotworami mózgu.


Już 5-dniowe dzieci wolą zachowania prospołeczne od antyspołecznych

16 lipca 2025, 14:07

Seria interesujących eksperymentów sugeruje, że już pięciodniowe dzieci potrafią odróżniać zachowania prospołeczne od antyspołecznych i preferują te prospołeczne. Jeśli rzeczywiście tak jest, może to wskazywać, że mamy wrodzoną preferencję do zachowań prospołecznych, a skoro tak, musi być ona wbudowana w naszych mózgach.


Miasto nocą

Nocne oświetlenie sprzyja rozwojowi raka

10 września 2010, 10:45

Od jakiegoś czasu badania wskazywały, że istnieje związek pomiędzy oświetleniem nocnym a zachorowalnością na nowotwory. Eksperymenty izraelskich naukowców potwierdzają tę zależność.


Panadol

Paracetamol wpływa na produkcję testosteronu przez męskie płody

21 maja 2015, 10:35

Długotrwałe zażywanie paracetamolu przez ciężarne może zmniejszać produkcję testosteronu u męskich płodów. Ograniczona ekspozycja na androgen w łonie matki powiązano zaś z podwyższonym ryzykiem niepłodności, raka jądra, a także niezstąpienia jąder.


Aedes aegypti

Dlaczego, kiedy i gdzie komary gryzą ludzi? Decydują o tym klimat i urbanizacja

27 lipca 2020, 16:45

Na świecie żyje 3500 gatunków komarów. Większość z nich żywi się na wielu różnych gatunkach zwierząt. Jednak niewielka część komarów wyewoluowała tak, by ich ulubioną ofiarą był człowiek. Grupa naukowców z Princeton University postanowiła zbadać, jak to się stało, że niektóre gatunki komarów szczególnie upodobały sobie ludzi.


Średnia spodziewana długość życia rośnie znacznie wolniej niż 100 lat temu

29 sierpnia 2025, 08:34

Jeśli trend dla obecnych pokoleń byłby taki, jak w pierwszej połowie XX wieku, to osoba urodzona w latach 80. mogłaby spodziewać się, że dożyje 100 lat, mówi José Andrade z Instytutu Badań nad Demografią im. Maxa Plancka. W pierwszej połowie XX wieku wzrost spodziewanej długości życia był imponujący. Dla osoby urodzonej w 1900 roku było to 62 lata, dla urodzonej w roku 1938 – 80 lat.


Oscylacja neuronów

Mózg pracuje do taktu

22 września 2010, 16:30

W jaki sposób odległe części mózgu łączą się i komunikują celem wykonania określonego zadania - nie było wiadomo. Do tej pory, ponieważ, jak się okazuje, rozproszone po całym mózgu neurony pracują w określonym, wspólnym rytmie, jak pod batutą dyrygenta.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk